Kościół ustanowiony na skale

Spis treści
Skała czy dwie skały ?
"Przecież Skałą jest Bóg !"
Klucze Piotrowe
Od kiedy Piotr Opokš ?
Sprawa św.Augustyna"
Sprawa sukcesji
Św.Piotr w Biblii
Św.Piotr w Rzymie
Linki

Skała czy dwie skały ?

Główny spór o prymat toczy się wokół wersów, których brzmienie podaję w trzech tłumaczeniach :

Werset	Biblia Warszawska (tzw. Brytyjka, protestancka)	Biblia Tysiąclecia (katolicka)	Biblia Gdańska (protestancka)
17	A Jezus odpowiadając,rzekł mu: Błogosławiony jesteś, Szymonie, synu Jonasza, bo nie ciało ikrew objawiły ci to, lecz Ojciec mój, który jest w niebie.	Na to Jezus mu rzekł: Błogosławiony jesteś, Szymonie, synu Jony. Albowiem nie objawiły ci tego ciało i krew, lecz Ojciec mój, który jest wNiebie.	Tedy odpowiadając Jezus rzekł mu: Błogosławiony jesteś Szymonie, synu Jonaszowy! bo tego ciało i krew nie objawiły tobie, ale Ojciec mój, który jest w niebiesiech.
18	A Ja ci powiadam, że tyjesteś Piotr, i na tej opoce zbuduję Kościół mój, a bramy piekielne nie przemogą go.	Otóż i Ja tobie powiadam: Ty jesteś Piotr [czyli Skała], i na tej Skale zbuduję Kościół mój, a bramy piekielne go nie przemogą.	A Ja ci też powiadam, żeś ty jest Piotr; a na tej opoce zbuduję kościół mój, a bramy piekielne nie przemogą go:
19	I dam ci klucze Królestwa Niebios; i Cokolwiek zwiążesz na ziemi, będzie związane i w niebie, a cokolwiek rozwiążesz na ziemi, będzie rozwiązane i w niebie.	I tobie dam klucze królestwa niebieskiego; cokolwiek zwiążesz na ziemi, będzie związane w niebie, a co rozwiążesz na ziemi, będzie rozwiązane w niebie.	I tobie dam klucze królestwa niebieskiego; a cokolwiek zwiążesz na ziemi, będzie związane i w niebiesiech; a cokolwiek rozwiążesz na ziemi, będzie rozwiązane i w niebiesiech.

W przytoczonym fragmencie zawarta jest gra słów - Petros (Piotr) i Petra (Skała), które odniesione są do Piotra. Właściwym imieniem jego było miano Szymon, a nowe jego imię (J 1:42) miało określać kim i czym miał być on dla Kościoła. Chrystus jako Izraelita słowa te wypowiedział po aramejsku (por. Mk 5:41, 7:34, 14:36, 15:34), a nie po grecku. Piotr w scenie tej nazwany był imieniem Kefas (jak w J 1:42), a Kefa to skała, nie kamyk. (por. rozróżnienie petra - skała i litos - kamień w Mt 27:60 oraz psephos - kamyk Ap 2:17). Potwierdza to zarówno rękopis syryjski, jak i pochodzący z II lub III wieku przekład na grekę (oryginał aramejski nie zachował się). Tłumacz poszukiwał analogii w grece, podobnej do analogii aramejskiej - imię Kefas zostało utworzone z wyrazu Kefa, podobnie więc imię Piotr - z wyrazu Petra.

Istotne jest to, iż nadanie imienia miało wymiar symboliczny - ważne jest iż imię takie wcześniej nie istniało!

Istota Mt 16:18 leży w nadaniu Szymonowi nowego imienia, co staje się znakiem szczególnego powołania (tak jak zmiana Abram na Abraham - Rdz 17:5). Abraham jako protoplasta Izraela został nazwany "skałą" (Iz 51:1n.) tak też św.Piotr mógł być nazwany "Skałą" jako protoplasta Izraela duchowego (por. J 21:15nn.).

Przypatrzmy się zdaniu greckiemu :
DE LEGO (a ja mówię)
KAGO SOI (też do ciebie)
Co się tłumaczy : A ja ci mówię (w sensie nadal mówię do ciebie)
HOTI SU EI PETROS (że ty jesteś Petros)
KAI EPI TAYTE TE PETRA (i na tej skale )
OIKODOMEO MOU EKKLESIA (zbuduję mój Kościół)

Wyjaśnienia pełniejsze kluczowych słów:

Całość KAI EPI TAYTE TE PETRA się tłumaczy: I na tej skale. Czyli cały zwrot brzmi w tłumaczeniu literalnym "a ja ci mowie: ty jesteś Piotr i na tej skale zbuduje mój Kościół" , przy czym imię Piotr wywodzi się ze słowa skała.
Tak to wygląda w zapisie greckim:

Zarzut : W tekście greckim w oparciu o grecko-polskie wydanie interlinearne Nowego Testamentu firmy 'Vocatio', napisano :
"ty jesteś Piotr (gr. Petros - znaczy kamień, rzeczownik rodz. męskiego) a na tej skale (gr. petra - znaczy skała, rzeczownik rodz. żeńskiego) zbuduję Kościół swój.

Powyżej powiedziano, ze PETROS w jednym ze znaczeń ma dokładnie takie samo znaczenie jak słowo PETRA. Nie zachodzi tu jednak taka zależność jak sugerowana; bowiem PETROS oznacza imię człowieka które ma swój źródłosłów w słowie kamień, skała. A jednocześnie PETRA to jest słowo nie tylko oznaczające kamień, skale ale również metaforycznie oznacza "człowieka jak skale, człowieka którego dusza jest solidnie podbudowana." I takiej właśnie analogii poszukiwał grecki tłumacz Ewangelii Mateusza.

Słowo "Skała" jest niewątpliwie w treści słów wypowiedzianych do Piotra przez Jezusa, w innym wypadku zdanie to nie miało nawet odrobiny sensu. Przy tym, musiało być obecne w tekście pierwotnym czyli aramejskich słowach wypowiedzianych przez Chrystusa.
Nawet w wersji greckiej Jezus nie mówi "skała" ale "TY jesteś skała i NA TEJ skale ..."
Problem w tym ze tu następuje gra słów nieprzetłumaczalna bezpośrednio na język polski. Tak to jest ze gra słów w jednym języku nie tłumaczy się tak samo na żaden inny język. Łatwo się o tym przekonać próbując przetłumaczyć na grekę następujący usłyszany gdzieś dialog:
Pytanie: Czym się różni rum od rumaka?
Odpowiedz: Tym samym czym koń od koniaku.
Wątpię, że gdyby przełożyć to powiedzonko na grekę, a następnie ktoś nie znający oryginału polskiego przełożyłby te dwa zdania z greki na aramejski, gra słów zostałaby zachowana.
Problem w tym, że w języku polskim nie ma związku pomiędzy imieniem Piotrek i jakimikolwiek kamieniami czy skałami. Więcej nawet, nie istniej pojecie budowania na skale bo Polska jest krajem nizinnym i nawet górale unikają stawiania czegokolwiek na kamieniach. Sytuacja jest jednak bardzo inna w pustynnych rejonach Palestyny.
Jezus nie mógł powiedzieć o Piotrze PETRA ponieważ:

• mówił do niego po aramejsku a PETRA i PETROS to słowa greckie nie istniejące w aramejskim. W oryginale były to słowa KEFA i KEFAS.
• PETRA jest rodzaju żeńskiego i jako taka nie może być wypowiedziana wobec mężczyzny w innej jak tylko obraźliwej formie. Nazywając Piotra PETRA - Jezus obraziłby go.

Słowa PETRA i PETROS maja jednak pewna wspólną cechę, ta mianowicie ze w obu wypadkach słowa te intencyjnie, znaczeniowo, wskazują na cos, bądź kogoś o znanej i widocznej solidności, stabilności. Ta ich wspólność została właśnie wykorzystania przez greckiego autora tekstu.

Zarzut: Kościół ma być zbudowany na petra - skale, a nie na Petros - kamieniu.

Nawet dla nas nie ma tak wielkiej różnicy pomiędzy kamieniem a skałą. Słowa te często są używane wymiennie, raz mówimy o kamieniu węgielnym a innym razem o małym kamyczku. Skała może być wielkości kontynentu a może być wielkości kilkucentymetrowej próbki geologicznej.
W grece, w Nowym Testamencie grecki wyraz KAMYK brzmi PSEFOS i występuje dwa razy: Dz: 26:10 i Ap. 2:17.
Większy od kamyka KAMIEN to po grecku LITOS i pojawia się już w Nowym Testamencie dużo częściej, np. Mt 3:9, Mk 5:5, itd. Zarówno KEFAS jak i PETROS oznaczają cos jeszcze większego od kamienia, i bardziej solidnego, chociaż może zdarzyć się tez, ze Petros może oznaczać w mowie potocznej zwykłego otoczaka, jednak nie w Nowym Testamencie.
Faktyczne słowa Jezusa nie pozostawiały żadnych wątpliwości co do tego co miał na myśli. Głównie dlatego ze aramejskie słowo określające dużą solidna skale - jest rodzaju męskiego. Jezus powiedział do Piotra:
Ty jesteś KEFA i na tej KEFA ja zbuduje mój kościół.
Aramejski nie ma tu żadnej odmiany, w obu wypadkach jest użyte to samo słowo KEFA w tej samej osobie i tym samym rodzaju aramejskim to zdanie bedzie brzmialo mniej wiecej tak:
HET HYT U KEFA
czy tez w mowie potocznej:
HAT KEFA
i w obu przypadkach nie ma najmniejszej wątpliwości ze tłumaczenie "ty jesteś skałą" jest tłumaczeniem poprawnym podobnie jak w wersji polskiej przyjętej w BT.

Dalej, sama konstrukcja zdania jasno wskazuje o czym Jezus mówi. Nie tylko mówi ze :
Ty jesteś KEFA
ale natychmiast dodaje ze :
i na TEJ KEFA ja zbuduje mój Kościół
Gdyby faktycznie raz miał na myśli to ze Piotr jest solidnym człowiekiem a raz, ze ma tez inne, swoje plany względem budowania kościoła - to tak w aramejskim jak i w greckim - nie mógłby tego powiedzieć w zdaniu tego typu. Musiałby albo zbudować dwa oddzielne zdania i raczej wystrzegać się łączenia ich w jeden watek, albo zdecydowanie przedstawić negacje jednego względem drugiego i powiedzieć cos typu:
Ty jesteś KEFA, ale ja nie chce na takiej KEFA niczego budować bo... i tutaj podać Piotrowi powód dla którego go o tym poinformował. Jezus tego oczywiście nie zrobił, wprost przeciwnie, w dalszym ciągu zdania rozwija nadal ten sam watek. Nie tylko ze mówi o tym ze na tej KEFA On zbuduje swój Kościół, ale w dalszym ciągu, w kolejnym zdaniu dodaje:
"I tobie dam klucze królestwa niebieskiego; cokolwiek zwiążesz na ziemi, będzie związane w niebie, a co rozwiążesz na ziemi, będzie rozwiązane w niebie."

Przecież Skałą jest Bóg !

Zarzut: Przez całą Biblię, niezmienną Skałą jest sam Bóg. Dla Mojżesza Skałą jest Bóg (PwP 32:4,15,18). Podobnie dla proroka Samuela (1 Sam 2:2, 22:2,3,32,47, 23:3). Psalmy wielokrotnie określają Boga Skałą: (wg Biblii Warszawskiej) Ps 18:3 - Pan skałą i twierdzą moją, ... Bóg mój opoką moją, na której polegam; Ps 18:32 - Kto jest skałą prócz Boga naszego? (Inne miejsca w Psalmach 18:47, 19:15, 28:1, 42:10, 62:3,7, 71:3, 78:35, 92:16, 95:1, 144:1) Podobnie patrzy na Boga prorok Izajasz: - 26:4 - Ufajcie po wsze czasy Panu, gdyż Pan jest skałą wieczną; - 44:8 - Nie ma innej opoki, nie znam żadnej ... Podobnie wypowiada się apostoł Paweł - Rz 9:33, 1 Kor 10:4, który skałę utożsamia z Chrystusem.

Przytoczone tutaj odniesienia nie wyczerpują wszystkich odwołań do SKALY a jedynie punktują wybiórczo te które potwierdzają tezę. W Biblii jest użyte kilka różnych słów hebrajskich na określenie SKAŁA. Są użyte: Tsur, Sela i Petra. W żadnym razie nie jest tak ze odnoszą się one tylko do Boga. W Księdze Wyjścia Mojżesz uderza w skale z której wypływa woda - i ta skała nie jest Bogiem. Podobnie nie jest Bogiem skała do której Mojżesz mówił w księdze Liczb. Czasem słowo SKAŁA jest używane na określenie stabilnej solidnej warowni, tak jak w Sędziów 20 i 1 Sam 23. To samo słowo - w Psalmie 18 i owszem - odnosi się do Boga. Podobnie w 2 Sam.22. Natomiast w Nowym Testamencie, ze względu na język w którym zachowały się rękopisy - mamy do czynienia ze słowem PETRA. Oczywiście,Bóg jest w Biblii nazywany Skałą.To jednak niczego nie wyklucza.

Przykład: Biblia nazywa Jeremiasza "twierdzą warowną, kolumną żelazną i murem spiżowym przeciw całej ziemi" (Jr 1:18) przez co widać, że Bogu nie jest obce nadawanie ludziom określeń związanych z misją posłanego. Choć Bóg jest naszą Twierdzą (Ps 18:3, 62:3, 144:2), to jednak mógł On nazwać "twierdzą" Jeremiasza. Podobnie ma się rzecz z Piotrem.

Budowanie na PETRA daje budynkowi stabilność i bezpieczeństwo, jak wskazuje Mat.7,24. Grób Chrystusa został umieszczony we wnętrzu Petra (Marek 15,46), wreszcie PETRA jest powtórnie przywołana w rozmowie z Piotrem (Mat 16) gdzie jest użyta w identycznym kontekście jak w Mat. 7.
Nie sposób pominąć wyjaśnienia tego czym jest PETRA które padło z ust właśnie Piotra w jego pierwszym liście rozdział 2:
4. Zbliżając się do Tego, który jest żywym kamieniem, odrzuconym wprawdzie przez ludzi, ale u Boga wybranym i drogocennym,5. wy również, niby żywe kamienie, jesteście budowani jako duchowa świątynia, by stanowić święte kapłaństwo, dla składania duchowych ofiar, przyjemnych Bogu przez Jezusa Chrystusa.
W cytacie tym Piotr jasno wykłada wspólnotę jaka istnieje pomiędzy Bogiem Chrystusem a zwykłymi ludźmi którzy z laski Pana Boga maja wejście do duchowej świątyni razem z Nim. Słowo PETRA jest tutaj użyte wobec Chrystusa. Wskazuje, ze ludzie "SA budowani" przez Chrystusa, co jest czynnością w pewnym sensie analogiczna do tego jak Chrystus ZBUDOWAL swój Kościół na człowieku Piotrze.
Piotr nie czyni wyznania z samego siebie - przeciwnie, Jezus wyraźnie stwierdza że "ciało i krew" nie objawiły mu tego. Piotr został uzdolniony przez Ojca ( "Nikt nie może przyjść do mnie, jeżeli go nie pociągnie Ojciec ..." - Jan 6:44) do podjęcia Nowego Życia. Właśnie dlatego, że owo uzdolnienie Piotra - zjednoczenie z Bogiem Ojcem - nastąpiło, Jezus uznał za słuszne właśnie na Piotrze postawić fundament swojego Kościoła.
Nie zmienia to w niczym faktu, że Jezus jest Głową (Kol 1,18) i Fundamentem Kościoła: "Według danej mi łaski Bożej, jako roztropny budowniczy, położyłem fundament, ktoś inny zaś wznosi budynek. Niech każdy jednak baczy na to, jak buduje.Fundamentu bowiem nikt nie może położyć innego, jak ten, który jest położony, a którym jest Jezus Chrystus." (1 Kor 3:10-11)

Zauważmy, że fundament to coś zupełnie innego niż Opoka. Fundamentem Kościoła jest Jezus, więcej - Kościół jest z Jezusem tożsamy, jest Jego Ciałem (Rz 12,5). Ów fundament Kościoła Jezus uznał za słuszne położyć na barkach człowieka Piotra.
Innymi słowy, najpierw się wybiera kawałek ziemi, umacnia ją (powołanie Piotra i objawienie mu istoty Jezusa) następnie podejmuje decyzje w którym miejscu się postawi dom (wybór Piotra z Mat.16) a następnie stawia się na tej skale fundamenty. Paweł pisze tutaj o tym ze to on stawia takie fundamenty i ze stawiając je (patrz 2:2) głosi po prostu Chrystusa i to Chrystusa ukrzyżowanego. W ten sposób - Jezus staje się fundamentem.
Kamieniem węgielnym zbawienia jest Chrystus i Jego Krzyż a skała na której Chrystus zbudował Kościół - jest Piotr. Konsekwentnie - jest jasne ze fundamentem zbawienia człowieka jest Chrystus a fundamentem Kościoła SA apostołowie i prorocy jak przekazał nam Sw. Paweł :
"A wiec nie jesteście już obcymi i przychodniami, ale jesteście współobywatelami świętych i domownikami Boga - zbudowani na fundamencie apostołów i proroków, gdzie kamieniem węgielnym jest sam Chrystus Jezus." (Ef 2,19-20)
Podobnie w Apokalipsie czytamy o Kościele Niebieskim, Nowym Jeruzalem :
"A mur Miasta ma dwanaście warstw fundamentu, a na nich dwanaście imion dwunastu Apostołów Baranka." (Ap. 21,14)

Warto przypomnieć, ze interpretacja Mt 16,17-19 taka, jaka wynika z BT nie jest ekskluzywna dla Kościoła Rzymskokatolickiego, ale jest i zawsze była obecna w nauce apostolskiej nie tylko w ciele kościoła Rzymskiego ale i w nauce wszystkich innych starożytnych kościołów wschodnich - ze wymienię tylko kościoły Koptyjskie, Aramejskie (Syryjskie i Chaldejskie), Ormianskie, Etiopskie oraz - Greckie.

Ważnym też jest, że omawiany fragment nie jest jedynym mówiącym o prymacie Piotra (warto przeczytać choćby J 21,15-17).

Klucze Piotrowe

Werset o kluczach jest wyraźnym nawiązaniem zarówno do poprzedniego zdania, jak i do Izajasza 22:22. Mamy tu do czynienia z oddaniem w ręce Piotra kluczy, (kluczy domu Dawidowego) i wskazaniem mu do czego te klucze służą. We wszystkich chyba symbolikach świata (w tym w symbolice biblijnej - patrz Iz 22:20nn., Ap 1:18, 3:7, 20:1 por. 9:1, Syr 42:6 ), oddanie kluczy w czyjeś ręce jest równoważne oddaniu temu komuś władzy.
To pełnomocnictwo jest bardzo mocne - nawiązuje do znanej w Izraelu konstrukcji prawnej "szaliah". Słowo to oznacza pełne, absolutne pełnomocnictwo. Osoba tak upełnomocniona działała w imieniu mocodawcy - cokolwiek zadecydowała, było uznawane za decyzję mocodawcy (bez potrzeby jakichkolwiek potwierdzeń). Mocodawca nie mógł takiej decyzji unieważnić, bo unieważniałby własną decyzję. Takie pełnomocnictwa miał Eliezer - gdy wybrał Izaakowi żonę, ani on, ani Rebeka nie mieli cienia wątpliwości, że Abraham oraz Izaak ten wybór zaakceptują. Cytowane słowa Chrystusa o władzy kościelnej niewątpliwie nawiązują do owej instytucji.
Stanowczo nie miał co do tego także wątpliwości żaden z Apostołów - wszyscy respektowali bez najmniejszych uchybień prymat Piotra. Także Tertulian (ur.155) o kluczach Piotrowych uczył: "Bo nawet jeśli uważasz, że niebo jest zamknięte, to pamiętaj, klucze do niego Pan powierzył Piotrowi a przez niego Kościołowi" ("Lekarstwo na ukłucie skorpiona" 10).

Od kiedy Piotr Opoka ?

Zarzut: Pojęcie Piotra Opoki pojawia się dopiero w III wieku. Soborowi w Jerozolimie przewodniczył Jakub - Dz 15:7-30. Trzy wieki później na Soborze Nicejskim nie widać jeszcze dominacji biskupa rzymskiego.

Twierdzenia powyższe mijają się z Prawdą.O prymacie Piotra pisali :

• Justyn Męczennik (ur.100) "Dialog z Żydem Tryfonem"
• Orygenes (ur.185) (W "Homilii do księdze Wyjścia" 5 por. "Komentarz do Ewangelii św.Jana" V cyt. w "Historii Kościoła" VI:25,8 Euzebiusza [ur.260], nawiązując do Mt 16:18 napisał "Zobacz, co jest powiedziane przez Pana temu wielkiemu fundamentowi Kościoła i najsilniejszej opoce, na której Chrystus zbudował Kościół" )
• Cyprian (+258) "Mówi Pan do Piotra: Ja tobie powiadam, że ty jesteś opoka, a na tej opoce zbuduję Kościół mój (...) Na nim jednym buduje Kościół swój i jemu poleca paść owce swoje" ("O jedności Kościoła" 3-5; por. List 73:7, 11).
• Firmilian (+268)
• Tertulian (ur.155). Z dziel tego ostatniego , bardzo przecież wczesnego teologa warto może przytoczyć dwa fragmenty:
  ""Czy nie pouczył o wszystkim Piotra nazwanego opoka planowanego Kościoła, któremu oddal klucze Królestwa Niebieskiego i przekazał władzę rozwiązywania i związywania tak w niebie jak i na ziemi ?" /Preskrypcja przeciw heretykom/
  Drugi cytat być może uspokoi wszystkich, którzy SA zaniepokojeni określeniem "skała" nadanym człowiekowi, jakim był Piotr, podczas kiedy wiadomo skądinąd ze fundamentem jest Jezus. Tertulian na pytanie, czemu Jezus nadal Piotrowi imię Skała, odpowiada: ""A może dlatego, ze Chrystus jest Skałą i kamieniem.[...] A wiec z uczuciem użyczył najmilszemu z uczniów specjalnie imienia spośród swoich figur" /Przeciw Marcjonowi IV, 13;6/
  

Święty Jakub przewodniczył Soborowi w Jerozolimie, gdyż był biskupem Jerozolimy. Natomiast w Nicei dominacja Rzymu jest - wbrew sugestii - bardzo widoczna. Tak więc - zupełne pudło !

Sprawa św.Augustyna

Zarzut: Święty Augustyn w dziele "Sprostowania" pisze , że fragment Mt 16,18 ten należy rozumieć tak, iż to Jezus jest skałą.

Jest to manipulacja tekstem świętego Augustyna - i to "grubą nicią szyta". Na czym polega ? Otóż w dziele tym Augustyn podaje OBA możliwe tłumaczenia owego wersetu - zarówno to sugerujące ze Piotr jest skałą, jak i interpretacje iż chodzi o skale - Jezusa (na marginesie warto dodać, iż nie SA to wcale stwierdzenia sprzeczne). Po przytoczeniu dwu interpretacji wielki teolog dodaje "Czytelnik niech osadzi, która z tych dwóch opinii jest bardziej prawdopodobna" ( "Sprostowania 1;21) Zresztą jeżeli już o to chodzi, to akurat święty Augustyn nigdy nie negował prymatu papieża (Listy 175, 176, 177).

Sprawa sukcesji

Zarzut: A co z sukcesją ? Czy prymat Piotrowy oznacza sukcesję ?

Jezus powiedział w następnym zdaniu : "Cokolwiek zwiążesz na ziemi, będzie związane i w niebie, a cokolwiek rozwiążesz na ziemi, będzie rozwiązane i w niebie." To oznacza, że jeśli Piotr ustanowił sukcesję to ona jest !
Co więcej - jaką opoką byłby "Piotr-Skała", gdyby Kościół mógł się opierać na nim jedynie do chwili jego męczeńskiej śmierci. Widać, że po śmierci Apostoła musiał go ktoś zastąpić. Podobnie słowa o Eucharystii: "to czyńcie na moją pamiątkę" (Łk 22:19) miały dotyczyć też następców Apostołów, aż do momentu powrotu Chrystusa (1Kor 11:26). Również utwierdzanie braci w wierze miało być kontynuowane przez wieki, a nie tylko za życia Piotra, choć jemu tylko bezpośrednio to zlecono (Łk 22:32).
Sukcesja apostolska wynika też ze słów Jezusa, w których zlecił św.Piotrowi i innym Apostołom nauczanie aż do skończenia świata (Mt 28:19n.) oraz gdy nadał im władzę "związywania i rozwiązywania" (Mt 16:19, 18:18). W/w posługi po Apostołach mieli przejąć inni, na których nałożono ręce (1Tm 5:22, 2Tm 1:6).
Św.Klemens Rzymski (+101) czwarty z kolei biskup Rzymu potwierdza przekazanie przez Apostołów władzy biskupiej innym, więc i jemu prymatu. W jego też liście z ok.95r. pojawia się greckie słowo diadoche to znaczy sukcesja, "Także i nasi Apostołowie wiedzieli przez Pana naszego Jezusa Chrystusa, że będą spory o godność biskupią. Z tego też powodu, w pełni świadomi, co przyniesie przyszłość wyznaczali biskupów i diakonów, a później dodali jeszcze zasadę, że kiedy oni umrą inni wypróbowani mężowie mają przejąć ich posługę" ("List do Kościoła w Koryncie" 44:1-2). Tertulian (ur.155) dodaje: "Kościół (...) rzymski powołuje się na ustanowienie Klemensa przez Piotra..." ("Preskrypcja przeciw heretykom" 32).

Zarzut:Czy sukcesja apostolska nie jest wymysłem późniejszym ?

Nie. Święty Paweł w Liście do Tymoteusza : "co usłyszałeś ode mnie za pośrednictwem wielu świadków, przekaż zasługującym na wiarę ludziom, którzy też będą zdolni nauczać i innych" (2Tm 2:2).
A oto inne świadectwa wczesnochrześcijańskie:

• Tertulian (ur.155) "Preskrypcja przeciw heretykom" 32: "Podajcie początek waszych kościołów i ukażcie nieprzerwalny szereg waszych biskupów, iżby pierwszy biskup jednego z Apostołów lub mężów apostolskich miał za poprzednika, albowiem w ten sposób dopiero apostolskie kościoły mogą wykazać swe pochodzenie i początek (...) każdy kto by chciał nauczać w Kościele i swą naukę podawać za naukę Apostołów, ma najpierw wykazać czyim jest następcą".
• Hegezyp (ok.160) "Historia Kościoła" (IV:22,3): "W każdym mieście, w którym zachowano nieprzerwalne następstwo biskupa, życie kościelne odpowiada nauce Prawa, Proroków i Pana".
• Klemens Aleks. (ur.150) "Kobierce" (I:11,3): "Ale, na szczęście, owi nauczyciele, którzy strzegą prawdziwego przekazu błogosławionej nauki, bezpośrednio od świętych Apostołów: Piotra, Jakuba, Jana i Pawła pochodzącej, a którą syn po ojcu przejmował (...), przybyli, dzięki Bogu, i do nas, aby w naszych duszach złożyć nasienie, stanowiące dziedzictwo po przodkach i Apostołach".  

Warto się też zapoznać z materiałem ks.Edwarda Stanka pt.Kościół apostolski. Omówiony jest tam dokument z 95 lub 97 r.n.e. tzw. List Klemensa.
Patrz też rozdział Piotr w Rzymie

Św. Piotr w Biblii

Zarzut: Biblia nie wyróżnia Piotra spośród Apostołów.

Czyżby ? Włodzimierz Bednarski wymienia następujące fakty o Piotrze:

1. Tylko on otrzymuje klucze do Królestwa Niebieskiego od Chrystusa i jako pierwszy władzę związywania i rozwiązywania (Mt 16:19). Użyte w tym wersecie słowo "cokolwiek" ukazuje powagę misji św.Piotra. Por. "cokolwiek" dot. Jezusa (J 2:5).

2. Jego jako pierwszego wymieniają wszystkie spisy apostolskie (Mt 10:2, Mk 3:16, Łk 6:14, Dz 1:13, J 21:2).

3. Jego Pismo Św. nazywa pierwszym wśród Apostołów (Mt 10:2).

4. Do niego zwraca się Chrystus mówiąc o Kościele nazywając go Jego opoką (Mt 16:18). Patrz pkt 18.2. i 18.3.

5. Jego Pismo Św. wyróżnia spośród uczniów i Apostołów:
   Dz 2:14 "Piotr razem z Jedenastoma"
   Dz 2:37 "Zapytali Piotra i pozostałych Apostołów"
   Mk 16:7 "Powiedzcie Jego uczniom i Piotrowi"
   Dz 5:29 "Odpowiedział Piotr i Apostołowie"
   1Kor 9:5 "Apostołowie oraz bracia Pańscy i Kefas"
   Mk 1:36 "Pospieszył za Nim Szymon z towarzyszami"
   Łk 9:32 "Piotr i towarzysze"
   Dz 1:15 "Piotr w obecności (...) 120 osób"
   Dz 15:6n. "Apostołowie i starsi (...) przemówił do nich Piotr"

6. Jego pierwszego powiadomiono o Zmartwychwstaniu Pana (J 20:2).

7. Jemu, pierwszemu z Apostołów, ukazuje się Jezus Zmartwychwstały (1Kor 15:5, Łk 24:34).

8. On przemawia w Zielone Świątki w imieniu Kościoła (Dz 2:14, 3:12), decyduje o wyborze dwunastego Apostoła (Dz 1:15), kieruje pierwszą gminą chrześcijańską (Dz 5:3) i broni jej przed Sanhedrynem (Dz 4:8).

9. On pierwszy po zesłaniu Ducha Św. uzdrawia (Dz 3:6) - nawet jego cień - i wskrzesza (Dz 9:40, 5:15).

10. Jego dom jest pierwszym z domów apostolskich nawiedzonych przez Jezusa (Mk 1:29).

11. Z jego łodzi naucza Chrystus (Łk 5:2n.).

12. On dostaje widzenie dot. nawracania pogan (Dz 10:3, 35, 15:7 - "Bóg już dawno wybrał mnie spośród was, aby z moich ust poganie usłyszeli słowa Ewangelii i uwierzyli". Św.Paweł nie protestuje) oraz decyduje o ochrzczeniu pierwszego poganina (Dz 10:47n.).

13. Do niego kieruje swe kroki św.Paweł po nawróceniu (Ga 1:18).

14. Od niego, Jakuba i Jana św.Paweł otrzymuje misję głoszenia wśród pogan (Ga 2:9n.).

15. Piotr kieruje Soborem Jerozolimskim (Dz 15:7), choć Jakub jest biskupem tego miasta (Dz 21:17n.).

16. Na jego autorytet powołuje się Jakub w swej mowie (Dz 15:13n.).

17. Jego najczęściej poucza i sprawdza Chrystus, przygotowując do pasterzowania (Mt 14:29, 26:34n., Łk 5:4n.).

18. Jemu nakazuje utwierdzanie braci w wierze i za niego szczególnie się modli (Łk 22:32).

19. Jemu nakazuje ponawianie "połowu" ludzi (Łk 5:4n., 10).

20. On w imieniu Apostołów zwraca się do Chrystusa, gdy mają wątpliwości (Mt 15:15, 19:27, 18:21, 16:15n., Łk 12:41, J 6:68).

21. On najczęściej odpowiada na pytania Chrystusa (kierowane do wszystkich) Mt 16:15, Łk 8:45. Gdy Jezus stawia pytania dot. ogółu ludzi odpowiadają Apostołowie ("A oni odpowiedzieli" Mt 16:14) ale w imieniu Apostołów odpowiada Piotr ("Odpowiedział Szymon Piotr" Mt 16:16).

22. Do niego, a nie innych Apostołów przychodzą poborcy po podatek za Pana (Mt 17:24). Jezus płaci go za siebie i za Piotra (Mt 17:27).

23. On zawsze wymieniany jest z imienia, choć inni uczniowie występują anonimowo np. J 18:15, 20:2, 21:2, 13:5n., Mk 16:7, 1:36 por. pkt 5 powyżej.

24. Nazwanie Andrzeja "bratem Szymona Piotra" w J 1:40, choć Piotr wcześniej w tej Ewangelii nie występuje, wskazuje na wielki autorytet tego drugiego. Zawsze Andrzej zwany jest bratem Piotra, a nie odwrotnie (Mt 4:18, J 6:8).

25. Piotr z Jakubem i Janem byli uprzywilejowani u Pana, ale Piotr występuje w ich imieniu (Mt 17:1, Mk 5:37, 14:37, 9:2, 5, 13:3, 14:33, Łk 8:51, 9:28).

26. Jemu Jezus Najwyższy Pasterz przekazuje pasterzowanie (J 21:15nn.).

27. On czuje się upoważniony upominać innych starszych (1P 5:1 ks.Kow., NP).

28. Jemu, a nie innym, zwraca uwagę św.Paweł (inni łącznie z Barnabą brali w tym udział), gdy postąpiono nieszczerze. On tym samym wsłuchuje się w głos Kościoła (Ga 2:11-14). Św.Piotra upomniano, bo miał on wpływ na innych, przez co widać też jego prymat. O postępku św.Piotra Tertulian (ur.155) pisał: "był to błąd postępowania a nie przepowiadania" ("Preskrypcja przeciw heretykom" 23).

29. Tylko jemu spośród Apostołów złożono pokłon (choć tego nie pragnął) Dz 10:25n.

30. On występując obok innych Apostołów wymieniany jest jako pierwszy. Wyjątek pozorny od tej reguły to Ga 2:9: "Jakub, Kefas i Jan uważani za filary". Jednak Kodeks D (Bezy), ma w tym przypadku kolejność "Piotr, Jakub i Jan" (por. protestancki przekład SN). Jakub był biskupem Jerozolimy (Dz 21:17n., por. Ga 2:1) więc dlatego wymieniając te miasto wspomniano o nim na pierwszym miejscu. Kiedy indziej Piotr wymieniany jest zawsze jako pierwszy (patrz pkt 25). Por. Dz 3:1-4, 11, 4:13, 19, 8:14, Łk 22:8. To, że wszyscy trzej Apostołowie są "filarami" nie musi oznaczać ich równości. Wszystkich zwycięzców Chrystus uczyni "filarami w świątyni Boga" (Ap 3:12), co nie oznacza ich równych zasług w pracy Pańskiej.

31. Od niego oczekuje Chrystus miłości większej niż od innych Apostołów (J 21:15).

32. Nawet tzw. krótkie zakończenie Ew. Marka zamieszczone w Biblii ŚJ ukazuje prymat św.Piotra, "tym, którzy byli wokół Piotra".

33. Od niego szczególnie Chrystus domaga się czuwania (Mk 14:37).

34. Liczba 12 Apostołów nawiązuje do 12 plemion Izraela, wśród których jedno (Lewiego) było najbardziej uprzywilejowane, bo otrzymywało od wszystkich dziesięcinę (Lb 18:21, 35:2, Joz 21:1nn.). Tak samo uprzywilejowaniem darzy się św.Piotra, jednego z Dwunastu. Tertulian (ur.155) nazwie następcę św.Piotra "biskupem biskupów" (De pudicitia 1), a Orygenes nazwał Piotra "księciem Apostołów" ("Homilie o Ewangelii św. Łukasza" 17:6).

Św. Piotr w Rzymie

Zarzut: Czy są jakieś świadectwa potwierdzające prymat zboru w Rzymie ?

• św.Ignacy (+107) i jego "List do Rzymian". "Do Kościoła w Rzymie (...), który przewodzi w krainie Rzymian" (A więc w całym ówczesnym świecie !)(Wstęp), "Ja zaś chcę, aby zachowały ważność także polecenia, które nauczając innym dajecie" (3:1)..
• Św.Ireneusz (ur.130-40): "Z Kościołem bowiem rzymskim musi co do wiary zgadzać się każdy inny kościół, gdyż w Kościele rzymskim wiernie przechowała się tradycja apostolska" (Adversus haereses 3.3.7) por. "Wykład Nauki Apostolskiej" 3 i 98 (przekazywanie nauk przez Apostołów, uczniów apostolskich i ich uczniów tzn. prezbiterów).
• św.Ireneusz (ur.130-40). "Mateusz również wydał na piśmie Ewangelię (...) gdy Piotr i Paweł głosili w Rzymie, gdzie założyli fundamenty Kościoła", "...znanym powszechnie Kościele założonym i zorganizowanym w Rzymie przez dwu najznamienitszych Apostołów, Piotra i Pawła" (Adversus haereses 3:1,1 i 3:3,2). : "Z wymienionym bowiem Kościołem Rzymskim, jako przewyższającym wszelkie inne dostojeństwem swego apostolskiego pochodzenia, zgadza się na pewno cały Kościół tj. wszyscy wierni na całym świecie. Tak więc zakładając i organizując Kościół w Rzymie Apostołowie powierzyli w nim władzę biskupią Linusowi, temu samemu, o którym wspomina Paweł w listach do Tymoteusza [2Tm 4:21]. Po Linusie nastąpił Anaklet, po nim zaś jako trzeci z kolei objął biskupstwo Klemens [Flp 4:3], który jeszcze osobiście znał Apostołów" (Adversus haereses 3:3,1-3 [cyt. też w "Historii Kościoła" V:6,1-5 Euzebiusza]; patrz też j/w. 1:27 [cyt. w j/w. IV:11,2 Euzebiusza]).
• Klemens Rzymski w swym "Liście do Koryntian" z 95r. "Kościół Boży w Rzymie do Kościoła Bożego w Koryncie (...) Z powodu nieszczęść (...) nie mogliśmy zająć się wcześniej sprawami, o jakie się spieracie..." (por. 57:1, 63:1-3). W tym czasie, znacznie bliżej Koryntu, bo w Efezie, żył jeszcze i przebywał św.Jan, a jednak to Klemens miał rozwiązać zaistniały problem. Wynika z tego, że Rzymianin, trzeci z kolei następca św.Piotra czuł się zobowiązany rozstrzygać spory w innej wspólnocie, do której pisał.
• Gajusz (IIw.) "Ja zaś mogę pokazać trofea apostolskie. Wstąp na wzgórze Watykanu, albo idź na drogę do Ostii, a znajdziesz trofea tych, którzy ten Kościół założyli" ("Rozprawa przeciw Proklosowi" cyt. w "Historii Kościoła" II:25,7-8 Euzebiusza [ur.260]).
• Hegezyp (110-85) "Gdym był w Rzymie ustaliłem sukcesję [Piotrową] aż do Aniceta [papież w latach 154-65]" ("Historia Kościoła" cyt. w "Historii Kościoła" IV:22,3 Euzebiusza).
• Tertulian (ur.155) "Jeśli zaś jesteś w sąsiedztwie Italii, masz tam Rzym, którego powagę i my uznajemy. Jak szczęśliwy ten Kościół. Jemu to Apostołowie całą naukę razem z krwią swą przelali. Tu Piotr upodobnił się w męce do Pana, tu Paweł został ukoronowany śmiercią..." ("Preskrypcja przeciw heretykom" 36 por. 32 "[Kościół] rzymski powołuje się na ustanowienie Klemensa przez Piotra"); "co nawet Rzymianie mówią podobnie. A przecież i Piotr i Paweł zostawili im Ewangelię opieczętowaną nawet krwią własną" ("Przeciw Marcjonowi" IV:5,1); "Czytamy w 'Żywotach Cezarów' [Swetoniusza (ur.69)], że Neron był pierwszy, który powstającą w Rzymie wiarę zdusił we krwi. Wtedy Piotr rzeczywiście opasany przez innego został przybity do krzyża. Wtedy to Paweł (...) odradza się w szlachetnym męczeństwie" ("Lekarstwo na ukłucie skorpiona" 15:3).
• Hipolit (ur. przed 170) "prawdziwa nauka przechowała się do czasów Wiktora [papież w latach 189-98], trzynastego z rzędu po Piotrze biskupa rzymskiego" ("Przeciw herezji Artemona" cyt. w "Historii Kościoła" V:28,3 Euzebiusza) por. "Odparcie wszelkich herezji" 6:20.